AMASYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI ‘’TOPLUMA HİZMET ‘’ DERSİ KAPSAMINDA ÖĞR. GÖREVLİSİ TUNCAY DEMİRTAŞ REHBERLİĞİNDE HAZIRLANMIŞTIR.
(NESLİHAN BİLGİLİ)
İnsanların kendini daha iyi anlatabilmesi için dinlemeyi ve anlamayı bilmesi gerekir aksi halde bireyler kendini ifade etmekte ve ihtiyaçlarını dile getirmekte zorlanacaktır. Bunun için erken yaşlarda çocukların dinleme anlama becerilerini geliştirilmesi konusunda çözüm önerilerine ve geliştirme yollarına başvurulması gerekir.Şu Anda bile toplumda bu becerilerin kazanılmamasından dolayı yanlış anlaşılmaların , kavgaların temel sebebidir. Her şeyden önce insanoğlu dinlemeyi bilmelidir,bu her yaş için geçerlidir. Çünkü dinleme toplumda var olmak için önemli bir konudur. Bu şekilde sosyal gelişim alanlarından sosyal beceriler kazanır ve geliştirir.
Okul öncesi dönemi çocukların bu tarz becerilerin kazanılması için çok kritik bir dönemdir. Sosyal hayatta konuşma, okuma ve yazma ne kadar önemliyse dinleme de o kadar önemli ve gerekli bir beceridir.Ancak okul öncesi dönemine bakıldığında bu tarz becerilerin kazanılmasında yetersiz kalmıştır. Bu süreçte hem aile bireylerine hemde öğretmenlere büyük görev düşmektedir.
bir çalışmada okul öncesi çocukların sosyal becerileri nitel araştırmalarla değerlendirilmiştir.Elde edilen verilere göre çocukların cinsiyetlerinin ve anne-baba öğrenim düzeyinin ve sosyal beceriler düzeyinde anlamlı fark yaratığı görülmektedir. Anne ve babanın öğrenim düzeyi arttıkça çocuğunda dinleme sosyal becerilerinin gelişmesi konusunda etkisi oldukça fazladır.Farklı çalışmada ise dinlemenin ve bunun yanında empati ile konuşmanın önemini ve sosyal becerilerin nasıl etkilendiğini iletişimi nasıl kurduklarını nicel ve nitel araştırmalar yapmışlardır.
Dinlemenin önemini vurgulamak için belli başlı atasözlerimiz vardır.”Söz gümüşse sükût altındır.", "İki dinle, bir söyle.", "Sözü söyle alana, kulağında kalana.", "Yalancı kim? Işittiğini söyleyen.", "Bir senden küçüğün, bir de senden büyüğün sözünü dinle. " gibi ve bunun yanında bir çok deyim ve atasözleri bulunmaktadır.
DİNLEMEYİ GELİŞTİRMEK İÇİN NELER YAPILABİLİR
- Örnek olmak: Çocuklar genellikle büyüklerin davranışlarını taklit eder. Bu yüzden ebeveynlerin ve öğretmenlerin konuşurken karşısındakini dikkatle dinlemesi, göz teması kurması ve uygun şekilde cevap vermesi önemlidir. Böylece çocuklar da nasıl dinlemeleri gerektiğini görerek öğrenir.
- Sırayla konuşmayı öğretmek: Çocukların konuşmalarda sırayla söz alması aktif dinleme için önemlidir. Birinin konuşmasını beklemek ve sonra cevap vermek, hem saygılı iletişim kurmayı hem de başkalarını dinlemeyi öğretir.
- Dikkat dağıtıcı şeyleri azaltmak: Gürültü, telefon, televizyon gibi şeyler çocukların dikkatini kolayca dağıtır. Daha sakin ve düzenli bir ortam olduğunda çocuklar konuşana daha iyi odaklanabilir.
- Açık uçlu sorular sormak: “Neden böyle düşündün?”, “Bugün okulda neler yaptın?” gibi sorular çocukların düşünmesini ve kendini daha iyi ifade etmesini sağlar. Bu süreçte soruyu anlamak için dikkatle dinlemeleri gerekir.
- Odaklanma ve farkındalık çalışmaları: Basit nefes egzersizleri veya kısa rahatlama etkinlikleri çocukların dikkatini toplamasına yardımcı olabilir. Böylece konuşmaları daha dikkatli dinleyebilirler.
- Sohbetlere katılmalarını sağlamak: Grup konuşmaları veya sohbetlere katılan çocuklar başkalarının fikirlerini dinlemeyi öğrenir. Bu da hem iletişim becerilerini hem de empati duygularını geliştirir.
- Övgü ve teşvik etmek: Çocuklar iyi dinlediğinde onları fark etmek ve övmek önemlidir. Bu durum onların kendilerini iyi hissetmesini sağlar ve aynı davranışı tekrar yapmaları için motive eder.
5 YAŞINDAKİ ÇOCUĞUN DİNLEME BECERİSİNİ GELİŞTİRMEK İÇİN BUNLAR YAPILABİLİR;
1. Onların seviyesine inin
2. Açık ve özlü bir dil kullanın
3. Rol model olun
4. Aktif katılımı teşvik edin
5. Dinleme oyunları oynayın
6. Birlikte okuyun
7. Dikkat dağıtıcı unsurları sınırlayın
8. Olumlu pekiştirme sağlayın
KAYNAKÇA
https://doi.org/10.17244/eku.909094
https://globalindianschool.org