Bugün 19 Mayıs.   Takvimde bir gün gibi durur. Ama aslında bir milletin kendi kaderine yeniden yön verdiği, “imkânsız” denilen bir denklemde bilinmeyeni değiştirdiği gündür.   Ve o denklemin başında bir insan vardır: Mustafa Kemal Atatürk.   Ama mesele yalnızca bir liderin Samsun’a çıkışı değildir.   Mesele, bir zihniyetin kıyıya ayak basmasıdır.   Bir Adamdan Fazlası: Bir Düşünce Biçimi   Atatürk’ün hayatına baktığınızda, sizi etkileyen sadece başarıları değildir.   Sizi asıl sarsan şey, onun düşünme biçimidir.   Çünkü o, çökmüş bir imparatorluğun enkazında şunu sordu:   “Bu millet neden geriledi?”   Ve bu soruya verdiği cevap, bir askerin vereceği cevap değildi.   Bu cevap, bir bilim insanının sorusuydu.   O yüzden onun en büyük mirası bir savaş değil, bir cümledir:   “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.”   Bu cümle, aslında bir ülkenin yönünü belirleyen pusuladır.   Samsun: Coğrafi Bir Nokta Değil, Zihinsel Bir Kırılma   19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan kişi sadece bir komutan değildi.   O, tarihin akışına itiraz eden bir akıldı.   O gün atılan adım, sadece bir kurtuluş mücadelesinin başlangıcı değil,   aynı zamanda bir aydınlanma projesinin ilk satırıydı.   Çünkü Atatürk çok iyi biliyordu:   Bir ülke yalnızca savaş kazanarak kurtulmaz.   Bir ülke, düşünce üreterek kurtulur.   Bir Detay Değil: Bilim İnsanlarının Türkiye’ye Gelişi   Tarih kitaplarında çoğu zaman küçük bir paragraf olarak geçer.   Ama aslında bu olay, Atatürk’ün vizyonunun en somut göstergelerinden biridir.   Nazi Almanyası’ndan bilim insanlarının Türkiye’ye gelişi   1930’larda Avrupa karanlığa sürüklenirken,   Adolf Hitler rejiminden kaçan bilim insanları Türkiye’ye sığındı.   Ve Atatürk onları sadece “misafir” olarak görmedi.   Onları üniversitelere yerleştirdi.   Onlara kürsüler verdi.   Onlara üretme imkânı sundu.   Çünkü o şunu anlamıştı:   Bilim insanı, bir ülkenin en değerli kaynağıdır.   Toprak değil. Maden değil. İnsan zihni.   İşte bu yüzden Türkiye, kısa sürede üniversite reformlarıyla, bilimsel üretimle ve düşünsel dönüşümle farklı bir yola girdi.   Bugün: Aynı Yerde miyiz?   Şimdi zor soruyu sorma zamanı.   Bugün Atatürk’ün gösterdiği o pusulanın neresindeyiz?   Bilimi gerçekten rehber edinen bir toplum muyuz?   Yoksa bilimi sadece bir slogan olarak mı taşıyoruz?   Bugün gençlerimize gerçekten şunu diyebiliyor muyuz:   “Sorgula. Şüphe et. Anla. Üret.”   Yoksa hâlâ ezberin konforunda mı yaşıyoruz?   Daha da zor bir soru:   Bir zamanlar bilim insanlarını ülkesine çeken bir Türkiye,   bugün kendi bilim insanlarını ne kadar tutabiliyor?   Belki de En Acı İhtimal   Eğer bugün Atatürk yaşasaydı?   Büyük ihtimalle yine umutlu olurdu.   Ama aynı zamanda şu soruyu da sorardı:   “Size bıraktığım aklı ne yaptınız?”   Çünkü Atatürk’ü anlamak, onu anmak değildir.   Onu anlamak, onun sorduğu soruları bugün yeniden sormaktır.   19 Mayıs: Bir Bayram mı, Bir Sorumluluk mu?   19 Mayıs, gençlere armağan edilmiş bir bayramdır.   Ama bu armağan, bir ödül değil, bir görevdir.   Genç olmak yaşla ilgili değildir.   Genç olmak, sorgulama cesaretidir.   Eğer bir toplum soru sormayı bırakırsa,   en büyük kaybını o zaman yaşar.   Son Söz   Bugün gökyüzüne baktığınızda yıldızları görüyorsunuz.   Ama belki de asıl soru şu:   O yıldızlara sadece bakıyor muyuz?   yoksa onları anlamaya çalışıyor muyuz?   Çünkü Atatürk’ün mirası tam da burada başlar.   Sadece görmekte değil,   anlamaya cesaret etmekte.   Ve belki de bugün kendimize sormamız gereken en dürüst soru şudur:   Biz gerçekten bugün onun açtığı yolun neresindeyiz?